El ve el bileği, sporcularda en çok yaralanan bölgelerdendir. Eldeki yaralanmalar daha çok düşme sonucu kişinin kendini korumak amacıyla elin ilk yere değen kısım olmasından yada aşırı kullanıma bağlı olarak meydana gelir. El ve el bileğinin bu kadar sık sakatlanmasına rağmen bu sakatlığa sporcular tarafından yeterli önem verilmez. El yaralanmaları genellikle konservatif tedaviye iyi cevap verir, cerrahi girişimler nadiren gerek duyulmaktadır.
El ve el bileği, sporcularda en çok yaralanan bölgelerdendir. Eldeki yaralanmalar daha çok düşme sonucu kişinin kendini korumak amacıyla elin ilk yere değen kısım olmasından yada aşırı kullanıma bağlı olarak meydana gelir. El ve el bileğinin bu kadar sık sakatlanmasına rağmen bu sakatlığa sporcular tarafından yeterli önem verilmez. El yaralanmaları genellikle konservatif tedaviye iyi cevap verir, cerrahi girişimler nadiren gerek duyulmaktadır.
ANATOMİ
El bileği insan vücudunun en karmaşık eklemlerindendir. Çünkü birçok eklemi ve anatomik varyasyonları içerir. El bileği eklemini asıl olarak oluşturan radiocarpal eklemdir, ayrıca radioulnar eklemde aynı zamanda el bileğini oluşturan eklemlerden dir. El bileği ekleminde 8 tane carpal kemik vardır ve bunların proksimalinde radius distal kısmında ise metacarpal kemiklerden oluşur.
Radiocarpal Eklem: Elipsoid bir eklemdir. Distalinde radius ve scafoid, lunate ve triquetrum. Volar radiocarpal ligament el bileği ekleminin stabilizesini sağlar.
Ulnocarpal Eklem: Bu eklem primer olarak triangular fibrocartilaj komplex oluşturur. (TFCC) Bu yapı orjinini radiusun ulnar kısmından, ulnanın procesus styloideusundan, 5. metacarpal kemiğin bazisinden alır. TFCC radiusunulnar kısmından köken alan fossa lunatadan ve ulnar collateral ligamentten, dorsal ve volar radioulnar ligamentlerden, eklem diskinden, meniscal kısımdan, extansör carpi ulnaris ve ulnotriquetral ligamentlerden oluşur
Carpal kemikler: Scafoid, lunata, radiusun triquetrum eklemi, trapezium, trapezoid, elde hamatumun yaptığı metecarpallerin eklem yüzü,
El: Elde 5 adet metacarpal ve 14 adet falangs vardır. Metacarpofalangeal ve interfalangeal eklemler collateral ligament, kapsül, volar plate ve kasların insersioları tarafından desteklenir.
EL BİLEĞİ VE EL YARALANMALARI
El bileği ve el yaralanmalarını sınıflandırırken birkaç başlık altında toplayabiliriz. El bileği ve ele ait kırıklar ve çıkıklar, sinir sıkışmalarına bağlı duysal anormallikler, aşırı kullanıma bağlı anormallikler, el-parmak yaralanmaları.
EL BİLEĞİ KIRIKLARI VE ÇIKIKLARI
Distal radius kırığı, el bileğinde en sık rastlanan kırıklar arasındadır. Genellikle ekstansiyon durumundaki kolun üzerine yüzükoyun düşülmesi ve elin arkaya, yukarı doğru zorlanması (colles kırığı) veya elin öne doğru fleksiyonu (smith kırığı) sonucu oluşur.
Radius alt bölümünün kırılan parçanın bulunduğu bölüme uyumlu şişlik ve hassasiyet, bilek hareketleri sırasında ağrı, hafif vakalarda, şişlik ve deplasman önemsiz derecede olsa bile röntgen çekip kemikte olabilecek bir patolojiyi atlamamak gerekir.Kemikte patoloji tespit edilmiş ise kemiğin kırık uçları doğru pozisyona getirilir, alçı uygulanır (komplikasyonsuz vakalarda 4-5 hafta süreyle) daha sonra bilek güçlendirme egzersizleri ile güçlendirilir. Daha ağır vakalar operasyona gidebilir.
SKAFOİD KEMİK KIRIKLARI
Amerikan futbolu, buz hokeyi, hentbol gibi sporlar dalları ile ilgilenenlerde sıklıkla olmakla diğer spor dallarında da skafoid kemik kırıklarına rastlanır. Ekstansiyon dururmundaki kolun arkaya doğru bükülü durumdaki el bileğinin üzerine düşülmesi veya direkt travma sonrası stiloid kemik üzerine dayanarak skafoid kemik kırılabilir. Hastalarda kuvvetli kavrama ağrı ve anatomik enfiyelikte hassasiyet vardır. Sıklıkla atlandığı ve iyi tedavi edilmediği için nonunion gelişir.
Röntgen grafilerinde herhangi patolojik görüntüsü olmayan ancak bu semptomlarla başvuran hastalara alçı uygulaması yapılmalıdır. Alçı başparmağı da içermeli 2 hafta sonra kontrol grafisi çekilmelidir. Kırık varsa 3ay kadar alçı kullanılmalıdır. Skafoid kemiğn beslenmesi proksimal ve boyun kısmında zayıftır, bunun için alçı uzun tutulmalıdır, hastalarda avasküler nekroz ve kollaps gözlenebilir. İnstabil deplase kırıklarda operasyon gerekir. Kaynama için 3-4 ay gerekir.